صنعت قالین بافی که از صنایع قدیمی و پر ارزش افغانستان است در اثر ورود فرش های خارجی در وضعیت ناگواری به سر می برد.

قالین های مرغوب " خال محمدی، پروک، قزل ایاق، اندخویی و چوبی رنگ" که در شمال افغانستان تولید می گردند به گفته ی تولید کننده گان قالین در اثر نبود بازار مناسب خرید، آهسته آهسته کیفیت خود را از دست داده اند.

 

 گذشته ازاین که فروشنده ها و تجار قالین ورود فرش های ترکی و ایرانی را به بازار های داخلی کشور ضربه ی محکمی بر پیکر صنعت قالین افغانی تلقی میکنند قالین بافان افغان نیز از وضیعت ناگوار زنده گی در داخل کشور رنج می برند.

این قالین بافان که اکثرا بعد از سقوط طالبان از کشور پاکستان برگشته اند، نسبت عدم توجه دولت به وضعیت زنده گی شان دوباره به مهاجرت به سوی پاکستان روی آورده اند.

غلام سخی یکتن از قالین بافان ولسوالی آقچهء ولایت جوزجان در حالیکه از بازگشت دوبارهء حدود پنجاه در صد از قالین بافان آن محل به پاکستان خبر می داد، گفت که اگر دولت زمینه های مناسب زنده گی و کار را از ساختن پارکهای صنعتی، مواد خام، آب شست پشم ، مارکیت خرید قالین و سایر ضروریات اولیهء آنها را فراهم نسازد، تمام قالین بافان دوباره به پاکستان مهاجر شده و در آنجا در فابریکه های تولید قالین مصروف کار خواهند شد. او می گوید که یک قالینی را که سه خانم در مدت چهار ماه می بافند فقط در بدل پانزده هزارافغانی در بازار های داخلی به فروش می رسد.

" یک قالین در چهار ماه بافته می شود به قمیت پانزده هزار، هشت هزار مصرف قالین می شود و همی پول مزدش نمی شود وهمی است که صنعت دستی افغانستان از بین میرود کل مرد م همه چیز خود را فروخته دوباره به پاکستان وایران می روند چرا که آنجا هم مزد کار خوب است وهم کرایه خانه ارزان است حالی پنجاه فیصد کارگران در افغانستان نمانده اند."

او همچنان گفت:" دولت هیچ توجهی به ما ندارد وقتی یک قالین را به بازار عرضه می کنیم تهدابش(مصرفش) را پوره نمی کند."

وی افزود: " اگر این شرایط همچنان ادامه یابد همهء ما دوباره به پاکستان می رویم زیرا در آنجا همه امکانات برای قالین بافان مساعد است."

دراین حال استاد احمد شاه یکتن از تاجران محلی قالین در شهر مزارشریف می گوید که یگانه علت پایین آمدن نرخ قالین در داخل، ورود قالین های بی کیفیت ایرانی و ترکی است. وی می گوید: در صورتی که دولت زمینه های صدور مستقیم قالین افغانی را به خارج و جلو صدور فرش های خارجی را بداخل نگیرد، صنعت قالین افغانستان بکلی از بین خواهد رفت.

" اگر این فرش وارداتش به افغانستان دوام پیدا کند ضربه بزرگ به پیکر اقتصاد کشور، به صنعت قالین بافی کشور می باشد وبه کلی صنعت قالین بافی را از بین خواهد برد. تقاضای ما به نماینده گی از تمام قالین فروشان و بافنده گان قالین سمت شمال ازمقامات بالا خصوصا از وزارت تجارت همین است تا جلو واردات فرش ها ی خارجی راگرفته تا همی صنعت قالین خودما بتواند دوباره هویت ملی وبین اللملی را پیدا نماید ."

وی ادامه داد: " قالین خارجی ضربهء محکمی به پیکر قالین ما زده و اگر این حالت همچنان ادامه پیدا کند تا چند سال دیگر هیچ چیزی بنام قالین افغانی وجود نخواهد داشت."

او گفت:" ما خود ما به عنوان تجار از صدور قالین افغانی از طریق پاکستان ضربات محکمی را متحمل می گردیم دولت مجبور است برای بقای صنعت قالین تمام مشکلات را از میان بردارد زیرا قالین مبین هویت افغانستان است."

همچنان صوفی غلام سخی یکتن از فروشنده های سابقه دارقالین در شهر مزارشریف که اکنون به جز چند تخته قالین محدود افغانی سراپای دکانش پراز فرشهای ایرانی است می گوید که این فرشها به کلی جای قالین افغانی را در بازار های داخلی پر نموده و دیگر قالین بافان افغانی به جای تولیدات اصیل و مرغوب که مصارف هنگفتی را در قبال دارد بخاطر ادامهء حیات مجبور به تولید قالین های بی کیفیت با مصارف کمتر هستند.

" دل مردم را گرفته زیرا قالین شان به شکل درست به فروش نمی رسد و جای تمام بازار قالین افغانی را فرش ها ی ماشینی گرفته ودل بافنده گان نمی شود که قالین خوبتر ببافند و به بازار به قیمت خوبتری به فروش برسانند ولی به خاطر پیشبرد زنده گی خود مجبوراند به هرقمیتی که در بازار به فروش برسد قالین خود را عرضه کنند ."

او گفت:" یک قالین باف افغان وقتی می بیند جای قالینش را قالین های خارجی گرفته دیگر نمی خواهد قالین با کیفیت بلند ببافد زیرا آن قالین ها دیگر در افغانستان خریدار ندارد."

او گفت:" از سوی دیگر وقتی ما تقاضای قالین اصیل را از قالین بافان میکنیم آنها نمی خواهند چنین چیزی ببافند زیرا بافتن آن چندین ماه دیگر آنها را در برمی گیرد."

از سوی دیگر استاد احمد شاه تاجر قالین، علت پایین آمدن کیفیت قالین را در ورود مواد خام از خارج نیز عنوان میکند. زیرا او می گوید:" ورود پشم ها و رنگ های مصنوعی از پاکستان که بنام پشم ها و رنگهای بلژیکی یاد میشوند نیز کیفیت قالین را پایین آورده و به ارزش آن ضربه زده است."

او گفت:" در گذشته در محلات قالین بافی، افراد متخصصی وجود داشت که رنگ های {خومی} می ساختند و آن رنگها بود که قالین افغانی در چهل سال هم کیفیت خود را از دست نمی داد."

او گفت که اگر دولت در تولید رنگها و مواد خام قالین با قالین بافان مانند گذشته همکاری نکند قالین افغانی دیگر آن کیفیت سابق خود را نخواهد داشت.

روی هم رفته در کنار تمام مشکلات به گفته کسانیکه در بافت و تجارت قالین سرو کار دارند آنچه بیشتر از همه قالین افغانی را ضربه زده و صنعت آنرا تهدید می کند ورود فرشهای خارجی بخصوص قالین ها ایرانی و ترکی و عدم صدور قالین افغانستان بصورت مستقیم به مارکیت های اروپاست.

دراین حال انجنیر محمد حسن انصاری مدیر کننترول اطاق های تجارت ولایت بلخ در حالیکه مشکلات مولد ین و فروشنده های قالین را تایید می کرد، گفت که آنها مساله را با وزارت تجارات و مقامات ذیصلاح در میان گذاشته اند و بنا به گفتهء وی بزودی مشکلات قالین بافان از ناحیهء زمین جهت ایجاد پارکهای صنعتی حل خواهد شد.

اما او گفت که چون تولیدات داخلی ضرورت مردم را رفع نمی سازد بنا آنها در حال حاضر نمی توانند جلو ورود فرشهای خارجی را بگیرند.

زیرا او گفت:" دوسال قبل ما موضوع را به وزارت تجارت ابلاغ کردیم و آنها برای یک مدت کوتاه جلو ورود فرشهای خارجی را گرفتند اما ازینکه تولیدات ما ضرورت داخلی را تکافو نمی کند بنا دوباره ورود فرشهای خارجی مجاز گردید."

وی ادامه داد که وزا رت تجارت و اتاق های تجارت بین المللی افغانستان در تلاش اند تا زمینهء صدور مستقیم قالین افغانی را به بازار های بین المللی فراهم کنند.

قالین افغانی که از لحاظ بافت و رنگ از کیفیت خاصی برخوردار است در گذشته جایگاه خاصی در ماکیت های بین المللی داشت باوجودیکه سال گذشته یک محمولهء قالین {خال محمدی} بصورت مستقیم بعد از چندین سال از مزارشریف به کشور جرمنی صادر شد اما هنوز هم قالین افغانستان از طریق پاکستان و بنام آن کشور به اروپا وامریکا که مارکیت ها ی بزرگ خرید قالین ها ی افغانستان در آنجا وجود دارد صادر می گردد.

همچنان دراین حال پایین آمدن کیفیت قالین افغانستان در اثر فشار اقتصادی بالای قالین بافان و ورود مواد خام بی کیفیت و مهاجرت دوبارهء قالین بافان افغان به خارج از کشوربه خصوص پاکستان به منظور نبود امکانات درست، کار، زنده گی دشوار در داخل کشور تماما مواردی است که صنعت قالین افغانی را تهدید می کند.